Wnioski ze 117 Zjazdu Delegatów Polskiego Towarzystwa Leśnego w Gnieźnie
Opublikowano: 11.10.2017


Obradujący w dniu 8 września 2017 roku w Gnieźnie 117 Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Leśnego,  po wysłuchaniu referatów wygłoszonych na Sesji naukowej, głosów w dyskusji oraz przeanalizowaniu wniosków zgłoszonych przez Delegatów Zjazdu, stwierdza, że:


  1. Polskie Towarzystwo Leśne jako społeczna, pozarządowa organizacja o charakterze zawodowo - naukowym zawsze w okresie swej 135-letniej działalności kierowało się dobrem lasu i leśnictwa, wsłuchując się w oczekiwania i potrzeby społeczeństwa i starając się je analizować i przekazywać kierownictwu Lasów Państwowych i innym zainteresowanym instytucjom. Temu celowi służyło także sympozjum naukowe towarzyszące Zjazdowi w Gnieźnie pn.: „Gospodarka i ochrona przyrody w lasach w oczekiwaniach społecznych”.
  2. Odmienne rozumienie, a nawet niezrozumienie przez niektóre kręgi społeczne podstawowych pojęć z zakresu nauk leśnych i praktycznego leśnictwie  np. naturalność lasu, różnorodność biologiczna, równowaga ekologiczna, funkcje gospodarcze, ochronne i społeczne lasów -  a także niedostateczna wiedza na temat funkcjonowania ekosystemów leśnych (a zwłaszcza zaburzeń ekologicznych) powodują, że głoszą one niezgodne ze współczesną wiedzą poglądy  o wyższości biernej ochrony przyrody nad metodami ochrony czynnej.  Jesteśmy w pełni przekonani, że na wybranych i określonych obszarach leśnych, m.in. w Puszczy Białowieskiej, należy stosować obydwa sposoby ochrony przyrody w lasach.
  3. Uważamy że Lasy Państwowe, będące odpowiedzialne za realizację zdefiniowanych ustawowo celów gospodarki leśnej mają obowiązek podejmowania działań prowadzących do uzyskania tych celów, także w sytuacji odmiennych opinii i  stanowisk różnych grup społecznych. Konflikt pomiędzy odpowiedzialnymi prawnie i finansowo za stan lasu Lasami Państwowymi a organizacjami pozarządowymi przybrał obecnie w Puszczy Białowieskiej tak wysokie nasilenie, że nie tylko uzyskanie porozumienia wydaje się być bardzo trudne, ale nie istnieje nawet możliwość w miarę spokojnego i rzeczowego wyartykułowania przez obie strony argumentów przemawiających za zasadnością prowadzenia w tych lasach obydwu form ochrony przyrody.  Aby stworzyć warunki do wymiany poglądów i – być może – zbliżenia się do porozumienia  – PTL oferuje podjęcie się roli organizatora spotkania: uznanych autorytetów naukowych dziedzin przyrodniczych, reprezentujących uczelnie wyższe; Polską Akademię Nauk; Państwową Radę Ochrony Przyrody; Zarząd Główny Ligi Ochrony Przyrody; samorządowców gmin białowieskich; Ministerstwa Środowiska i Lasów Państwowych; organizacji pozarządowych, w tym ruchów i stowarzyszeń ekologicznych. Jesteśmy przekonani, że bez zainicjowania takich rozmów przez podmiot nie będący stroną konfliktu, do rzeczowej wymiany argumentów nie dojdzie – a konflikt, miast wygasać, będzie narastać.  Z uwagi na to, że cele gospodarki leśnej nie zawsze są zbieżne z oczekiwaniami różnych grup społecznych, wypracować należy bardziej efektywne metody rozstrzygania sporów i informowania społeczeństwa – między innymi z wykorzystaniem potencjału profesjonalnych podmiotów z zakresu komunikacji społecznej.
  4. Uczestnicy Zjazdu stwierdzają, że skutki nawałnicy, jaka miała miejsce w nocy z 11 na 12 sierpnia br, która w swojej skali nie ma odpowiednika w ostatnim stuleciu leśnictwa polskiego - zarówno co do rozmiaru jak i znaczenia gospodarczego i przyrodniczego dla naszego kraju oraz dla prowadzących gospodarkę leśną oraz  właścicieli lasów -  nie są w środkach masowego przekazu dostatecznie i właściwie relacjonowane społeczeństwu. Z uznaniem przyjmujemy deklarację Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o udzieleniu właścicielom lasów prywatnych stosownej pomocy.
  5. Wyrażamy pogląd, że edukacja ekologiczna młodzieży prowadzona jest przez szkolnictwo podstawowe i średnie w sposób niezapewniający uzyskania przez absolwentów tych szkół wiedzy w stopniu pożądanym. Ponownie, tak jak uczyniliśmy to w uchwale z ubiegłorocznego 116 Zjazdu w Cetniewie, podkreślamy konieczność zaangażowania Ministerstwa Środowiska i Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych w proces opracowywania nowych podstaw programowych w reformowanym szkolnictwie.  Proces nauczania powinien  w efekcie prowadzić do przekazywania i ugruntowania w świadomości uczniów wiedzy o tym, że leśnicy, którym powierzono gospodarowanie tak istotnym elementem bogactwa przyrodniczego i gospodarczego jakim jest las, posiadają wiedzę oraz zaplecze naukowe i techniczne, które pozwalają im prowadzić gospodarkę leśną w sposób trwale zrównoważony, godząc współistnienie funkcji produkcyjnych, ochronnych i społecznych lasów.    
  6. Za ważny element prowadzenia gospodarki leśnej w sposób zgodny z oczekiwaniami społecznymi uznajemy konieczność udziału leśników we wszelkich pracach związanych z planowaniem przestrzennym – tak podczas opracowywania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak i planów zagospodarowania jednostek terytorialnych wszelkich szczebli (gmin, powiatów, województw i kraju).
  7. Polskie Towarzystwo Leśne zainicjowało i  deklaruje czynny udział wspólnie z Lasami Państwowymi  w akcji zakładania nowych nasadzeń (aleje, skwery, zieleńce, grupy drzew) dla upamiętnienia setnej rocznicy odzyskania  niepodległości po okresie zaborów.
  8. Delegaci składają podziękowanie Księdzu Prymasowi abp Wojciechowi Polakowi za udostępnienie dla potrzeb sesji naukowej auli Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego. Dziękujemy Ekscelencji za obecność i błogosławieństwo dla leśników, za zrozumienie ich trudu i służby społecznej oraz za życzenia i błogosławieństwa przekazane dla nas i  naszych rodzin.  
  9. Uczestnicy Zjazdu dziękują Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu, pracownikom Nadleśnictw Gniezno, Babki, Jarocin, Turek, Koło i Kościan, Oddziałowi Wielkopolskiemu PTL a także pracownikom i studentom Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku oraz innym instytucjom za serdeczne przyjęcie i za wzorową organizację, tak części naukowo – poznawczej jak i statutowej  Zjazdu.


                                                                                                     Za Komisję Wniosków
                                                                                                   
                                                                                                    /-/ Bogdan Gieburowski
                                                                                                    Przewodniczący Komisji

Gniezno, dnia 08 września 2017 r.






Prof. dr hab. Andrzej Szujecki nie żyje
Opublikowano: 11.10.2017


Z wielkim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Prof. dr hab. Andrzeja Szujeckiego dr h c

wybitnego uczonego
, cieszącego się wielkim autorytetem i uznaniem w środowisku leśników - naukowców i praktyków, prezesa Polskiego Towarzystwa Leśnego w latach 1981 - 1993, członka honorowego PTL, członka rzeczywistego PAN, dziekana Wydziału Leśnego i prorektora SGGW, podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska, inicjatora wielu działań dla dobra polskich lasów i ojczystej przyrody.
 
Polskie Towarzystwo Leśne

Pogrzeb Profesora Andrzeja Szujeckiego odbędzie się w dniu 17 października br. (wtorek) o godz. 10.30 w kościele Św. Katarzyny przy ul. Fosa 17 w Warszawie (w pobliżu ulicy Dolinka Służewiecka)




Prof. dr hab. Andrzej Jerzy Szujecki był wybitnym naukowcem, którego dorobek znacząco przyczynił się do rozwoju nauk leśnych. Osiągnął rzadko spotykany sukces uczonego, którego wyniki badań, studiów i przemyśleń zostały na tak dużą skalę wdrożone do praktyki i zapoczątkowały przełom w polityce leśnej kraju. Leśnictwo polskie rozwijające się zgodnie z Jego wizją wysunęło Polskę na czoło krajów doskonalących swą politykę leśną.  
 
Studia wyższe kończył na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w 1953 r. W 1962 r., Rada Wydziału Leśnego SGGW nadała Mu stopień doktora nauk leśnych, a w 1966 r. stopień doktora habilitowanego. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1974 r., a profesora zwyczajnego nauk leśnych w 1980 r.
 
Pracę zawodową rozpoczął w 1953 r. w Katedrze Ochrony Lasu SGGW, zajmując kolejno stanowiska od zastępcy asystenta do profesora. Od 1982 do 1993 r. był kierownikiem Katedry Ochrony Lasu i Ekologii SGGW. W latach 1970-1975 i 1984-1990 pełnił funkcję Dziekana Wydziału Leśnego SGGW, a w latach 1975-1981 Prorektora tej Uczelni. W latach 1984-1986 był zastępcą sekretarza naukowego Wydziału Nauk Biologicznych, następnie Nauk Rolniczych i Leśnych PAN. i Był Wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Entomologicznego (1967-1975), a w latach 1981-1993 przewodniczył Polskiemu Towarzystwu Leśnemu. W latach 1970-1991 był Przewodniczącym Rady Naukowej Instytutu Badawczego Leśnictwa, był jej honorowym członkiem.
 
Ponadto Pan prof. dr hab. Andrzej Szujecki był przewodniczącym Rady Naukowej Instytutu Ekologii PAN, wiceprzewodniczącym Rady Naukowo-Technicznej przy Ministrze Rolnictwa i Leśnictwa, przewodniczącym Rady Naukowej Kampinoskiego Parku Narodowego, członkiem licznych rad redakcyjnych, komitetów naukowych, wiceprezesem komitetu przy prezydium PAN „Global Change”, członkiem Komitetu Sterującego Europejskiego Centrum Ochrony Przyrody w Tillburgu. Uczestniczył w licznych konferencji naukowych w kraju i zagranicą, w tym był uczestnikiem lub przewodniczącym delegacji polskiej na Światowe Kongresy Leśne IUFRO: w Mexico City (1985) i Antalyii (1997) oraz na konferencje Stron Konwencji o Bioróżnorodności Biologicznej (Bahama 1994, Jakarta 1996).
 
W swojej pracy naukowej, prof. dr hab. Andrzej Szujecki specjalizował się w zakresie entomologii taksonomicznej i leśnej, ze szczególnym uwzględnieniem ekologii owadów oraz zagadnień dotyczących wpływu działalności człowieka na biocenozę i ekosystem leśny. Pracując zespołowo i koordynując kolejne projekty badawcze, w tym ogólnopolski program poświęcony ochronie i kształtowaniu ekosystemów leśnych, stworzył szkołę naukową wykorzystującą zooindykację jako metodę monitoringu i waloryzacji lasu. Wyniki swych badań zawarł w 250 pracach naukowych, popularnonaukowych i publicystycznych, w tym także poświęconych polityce leśnej. Jest autorem książek „Ekologia owadów leśnych” (PWN 1980, 1984), wydanej także w języku angielskim przez Junk Publ. (Dordrecht, Boston, Lancaster 1987) oraz „Czy lasy muszą zginąć” (Wiedza Powszechna 1992), współautorem „Biologiczne metody walki ze szkodnikami roślin” (PWN 1978), podręcznika „Entomologia leśna” (Wydawnictwa SGGW 1996, 1998), a także współautorem podręcznika „Ochrona lasu” (PWRiL 1975).
 
W wyniku osiągnięć naukowych i sukcesów w kierowaniu zespołami badawczymi,  Profesor Szujecki został powołany kolejno na członka korespondenta (1987) oraz członka rzeczywistego (2002) Polskiej Akademii Nauk. Wymienione zasługi były podstawą nadania Profesorowi Szujeckiemu godności doktora honoris causa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (1999), a następnie Akademii Rolniczej im A. Cieszkowskiego w Poznaniu (2002). W 1993 r., prof. dr hab. Andrzej Szujecki przyjął obowiązki Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, i sprawował tę funkcję do roku 1997. W wyniku Jego inicjatywy doszło do nowelizacji Ustawy o lasach, opracowania Polskiej Polityki Ochrony Zasobów Leśnych, a następnie Polityki Leśnej Państwa przyjętej przez Rząd w 1997 r.
 
Ponadto, Profesor Andrzej Szujecki był inicjatorem wprowadzenia programów ochrony przyrody do planów urządzenia lasu oraz wdrożenia nowatorskiej formy organizacyjnej Lasów Państwowych w postaci Leśnych Kompleksów Promocyjnych. Z wielkim zaangażowaniem podjął się wysiłku opracowania założeń ogólnopolskiego programu badawczego „Ekologiczne podstawy gospodarki leśnej i kształtowania zdolności lasu do pełnienia wielostronnych funkcji” w ramach podprogramu CPBP 04.10 „Ochrona i kształtowanie środowiska’, który w latach 1985-1990 koordynował z dużym sukcesem. Wyniki tego programu, jak i Jego wcześniejszych badań interdyscyplinarnych, stworzyły podstawy koncepcji proekologicznego modelu gospodarki leśnej, której założenia i kierunki zostały wdrożone w okresie Jego działalności w MOŚZNiL.  
 
Profesor Andrzej Szujecki swoje koncepcje i przemyślenia konsekwentnie prezentował w licznych gremiach doradczych, opiniotwórczych i organizacjach naukowych, w których działalności uczestniczył.
 
W 1999 roku przeszedł na emeryturę, nie zaprzestając jednak pracy naukowej i popularyzacji wiedzy, czego przykładem jest wydany z okazji 80-lecia Lasów Państwowych album pt. „Las – Wspólne Dziedzictwo”. Pod Jego redakcją naukową powstało też 3-tomowe, monumentalne opracowanie „Z Dziejów Lasów Państwowych i Leśnictwa Polskiego 1924-2004”.  Pan Profesor nadal służył swoją wiedzą fachową i doświadczeniem pracownikom Ministerstwa Środowiska, leśnikom i naukowcom, pełniąc m.in. funkcje: doradcy Ministra Środowiska w latach 2001-2003, przewodniczącego Rady Leśnictwa (2002-2005) i przewodniczącego Zespołu Koordynacyjnego ds. Narodowego Programu Leśnego.

Prof. dr hab. Andrzej Szujecki posiadał wiele nagród, wyróżnień i odznaczeń, m.in.:
  1. Doktoraty honoris causa: Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (1999); Akademii Rolniczej w Poznaniu im A. Cieszkowskiego (2002).
  2. Nagrody: Wydziału V Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PAN (1967, 1981, 2007); Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki; Ministra Środowiska (1992, 2002).
  3. Odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1990); Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2004); Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980); Medal PAN im. M. Oczapowskiego (2007); Medal im. W. Godlewskiego (1998); Medal Polskiego Towarzystwa Leśnego Pro Bono Silvae (2007).
źródło: https://www.ibles.pl/skrocona-biografia-andrzeja-szujeckiego



Studia podyplomowe „Turystyka i edukacja leśna na terenach niezurbanizowanych”
Opublikowano: 20.01.2017

Uprzejmie informujemy, że w roku 2017/2018 na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie został uruchomiony nabór na drugą edycję studiów podyplomowych „Turystyka i edukacja leśna na terenach niezurbanizowanych”.
Patronat nad studiami objęła Polska Organizacja Turystyczna. Nasza oferta adresowana jest do wszystkich osób zawodowo zajmujących się turystyką, ochroną środowiska, edukacją ekologiczną, udostępnieniem i zagospodarowaniem turystyczno-rekreacyjnym terenów niezurbanizowanych. Studia uzyskały dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami dotyczącymi programu studiów, dostępnymi na stronie www.sptl.sggw.pl
Rekrutacja trwa do 15 lutego 2017 roku.



Stanowisko Komisji Łowieckiej PTL w sprawie rządowego projektu ustawy Prawo Łowieckie
Opublikowano: 11.01.2017

(druk 1042)

Wśród wielu, w zasadzie redakcyjnych i porządkowych zmian, utrwalających dotychczasowy model łowiectwa w Polsce znalazła się kontrowersyjna zmiana dotycząca systemu szacowania szkód łowieckich i wypłaty odszkodowań dla rolników, diametralnie zmieniająca dotychczasowe rozwiązania. Szeroka odpowiedzialność w tym zakresie, jaką projekt ustawy nakłada na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (LP) wzbudza uzasadnione obawy i sprzeciw leśników. Są to bowiem rozwiązania nakładające na Lasy Państwowe spory ciężar finansowy, kadrowy i logistyczny, rodem z głębokiego PRL-u, w praktyce trudne do wdrożenia.


Zaproponowane w projekcie zmiany nakładają na LP obowiązek szacowania szkód łowieckich i wypłacania odszkodowań, w zakresie w jakim  obciążają one dziś dzierżawców obwodów łowieckich. Jednocześnie zlikwidowany ma być Fundusz Odszkodowawczy, co oznacza, że wypłaty odszkodowań LP musiałyby realizować z własnych środków. Dzierżawcy obwodów łowieckich mieliby wpłacać lasom rekompensaty w postaci zryczałtowanych kwot, ale nie ma  wątpliwości, że z różnych przyczyn, nie wystarczą one na zaspokojenie roszczeń poszkodowanych rolników.

Nie mieści się w europejskich standardach by Państwo dofinansowywało hobby dość  wąskiej i przecież nie ubogiej grupy obywateli (około 120 000 myśliwych). Podobna sytuacja nie występuje w żadnym kraju.

Według pobieżnych szacunków, uwzględniających nie tylko wypłaty odszkodowań łowieckich, ale także koszty szacowania szkód, czym również leśnicy musieliby się zająć, oznaczałoby to dla LP dodatkowe obciążenie w wysokości co najmniej 200 mln zł.

Myśliwi obecnie ponoszą niewielkie opłaty za dzierżawę obwodów łowieckich (średnio 60 groszy za 1 ha), a wysokość tenuty dzierżawnej ograniczona jest ustawowo, co nie zdarza się w żadnym kraju europejskim, gdzie wysokość tenuty dzierżawnej reguluje rynek i jest ona relatywnie kilkudziesięciokrotnie wyższa niż w naszym kraju.

Myśliwi nie ponoszą odpowiedzialności za szkody łowieckie w lasach, gdzie poziom kosztów zabezpieczania upraw leśnych przed zwierzyną sięga już niemalże 200 mln zł rocznie, nie licząc strat jakie środowisko leśne ponosi z tytułu szkód. W przypadku nie wykonania planu odstrzału jeleniowatych koła łowieckie partycypują w kosztach ochrony lasu przed zwierzyną, jednak poziom tej partycypacji ograniczono również ustawowo do poziomu 10% przychodów kół z tytułu sprzedaży tusz zwierzyny płowej, co w efekcie daje symboliczne kwoty.

Wypełnianie obowiązków z zakresu szacowania szkód łowieckich wymaga posiadania gruntownej wiedzy z zakresu agrotechniki i agronomii. Leśnicy nie posiadają kwalifikacji by zajmować się tą  dziedziną, do której nie są przygotowani. Dodatkowo liczba zgłaszanych szkód to obecnie 60-80 tys. rocznie z kumulacją w okresie żniw i wykopków. Konieczność obsługi takiej liczby szkód wymagałby zatrudnienia i przeszkolenia setek nowych osób, które zajmowałyby się wyłącznie tym obowiązkiem. Myśliwi, którzy od kilkudziesięciu lat zajmują się szacowaniem szkód łowieckich na polach, mają odpowiednie doświadczenie i stosowną wiedzę uzyskaną na wielu szkoleniach. Zmarnowanie tego potencjału kosztem leśników i w efekcie Państwa, byłby dużym błędem i marnotrawstwem środków publicznych. Skoro szacowanie szkód łowieckich przez myśliwych wywołuje konflikty, to należy zmodyfikować system, a nie wprowadzać rewolucyjne i kosztowne zmiany oraz obciążać zawodowe środowisko leśników niezadowoleniem i pretensjami ze strony rolników.
 
Najlepszym rozwiązaniem byłoby utrzymanie dotychczasowego systemu szacowania szkód łowieckich przez myśliwych oraz wprowadzenie szybkiej ścieżki odwoławczej do wojewody, który przy pomocy Ośrodków Doradztwa Rolniczego rozpatrywałby odwołania np. w ciągu 7 dni.
 
Przewodniczący Komisji Łowieckiej 
Polskiego Towarzystwa Leśnego
                                                                     Dr inż.  Janusz Mikoś
STAN na 09 stycznia 2017:
  1. 15 listopada 2016 projekt wpłynął do Sejmu - druk nr 1042
  2. 18 listopada 2016 skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
  3. 2 grudnia 2016  I czytanie na posiedzeniu Sejmu. Nr posiedzenia: 31. Skierowano do: Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.



"W głębi lasu" – wywiad z Panem Andrzejem Grzywaczem
Opublikowano: 29.11.2016

Z inicjatywy Zarządu Oddziału PTL w Lublinie w magazynie Osobowości i Sukcesy w numerze sierpień-październik 7/2016 opublikowano wywiad z Panem Andrzejem Grzywaczem – polskim naukowcem, profesorem nauk leśnych i Przewodniczącym Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Leśnego.

 Zachęcamy do przeczytania artykułu na stronie 96-98 po kliknięciu w link poniżej:

 http://osobowosciisukcesy.pl/magazyn/aktualny-numer/